BT’de Yedekleme Yanılgısı
“Yedeğimiz Var” Demek Neden Çoğu Zaman Yanlıştır?
BT dünyasında en rahatlatıcı ama en tehlikeli cümlelerden biri şudur:
“Sorun olmaz, yedeğimiz var.”
Bu ifade çoğu zaman gerçeği değil, varsayımı temsil eder. Çünkü birçok kurumda yedekleme; var olduğu sanılan ama hiç test edilmemiş, geri dönüşü denenmemiş bir güven duygusudur. Kriz anında ise bu yanılsama ağır bedeller doğurur.
Yedekleme Nedir, Ne Değildir?
Yedekleme; verinin bir kopyasının alınmasıdır.
Ancak geri döndürülemeyen bir yedek, yedek değildir.
Gerçek yedekleme:
- Kurtarma (restore) süreciyle birlikte düşünülür
- Süre (RTO) ve veri kaybı (RPO) hedeflerine göre tasarlanır
- Düzenli olarak test edilir
Sadece “kopya almak”, işi bitirmez.
Yedekleme Yanılgısı Neden Bu Kadar Yaygın?
1️⃣ Yedek Var Ama Nerede Olduğu Belli Değil
Birçok kurumda yedekler:
- Hangi ortamda?
- Kim tarafından?
- Ne sıklıkla?
sorularına net cevap veremez. Dokümantasyon yoksa, kriz anında kaos kaçınılmazdır.
2️⃣ Hiç Restore Testi Yapılmamış
“Yedek alınıyor” ifadesi çoğu zaman loglara bakarak söylenir.
Oysa asıl soru şudur:
“Bu yedeği geri döndürdük mü?”
- Versiyon uyumsuzluğu
- Bozuk yedek
- Eksik veri
ancak restore denemesinde ortaya çıkar.
3️⃣ Fidye Yazılımları ve Yedekler
Modern fidye yazılımları artık:
- Canlı sistemleri
- Yedek sunucuları
- Snapshot’ları
hedef alıyor. İzole olmayan yedekler, saldırıyla birlikte kilitlenebilir.
Sağlam Bir Yedekleme Stratejisi Nasıl Olmalı?
✅ 3-2-1 Kuralı
- 3 kopya veri
- 2 farklı ortam
- 1 tanesi offsite / offline
Bu kural hâlâ geçerli ve etkilidir. Ancak paradigmalar değişiyor. Değişen paradigmalar ile ilgili daha önceki yazıyı okumak için buraya tıklayıp gidebilirsiniz.
✅ RTO ve RPO Tanımları
- RTO: Sistemin ne kadar sürede ayağa kalkması gerekiyor?
- RPO: Ne kadar veri kaybı kabul edilebilir?
Bu hedefler belirlenmeden yapılan yedekleme, rastgele bir sigortadır.
✅ İzolasyon ve Güvenlik
Yedekler:
- Ayrı kimlik bilgileriyle korunmalı
- Üretim ortamından izole edilmeli
- Değiştirilemez (immutable) olmalıdır
Aksi halde saldırgan için ikinci hedefe dönüşür.
✅ Düzenli Test ve Tatbikat
Yedekleme, test edilmedikçe tamamlanmış sayılmaz.
- Aylık küçük geri dönüş testleri
- Yıllık felaket senaryosu tatbikatları
- Sonuçların raporlanması
BT yöneticisi için en güvenilir göstergedir.
Yedekleme Sadece Teknik Bir Konu Değildir
Yedekleme:
- İş sürekliliği
- Hukuki yükümlülükler
- İtibar yönetimi
ile doğrudan ilişkilidir.
Bir gün veri geri dönmezse:
- Operasyon durur
- Müşteri güveni zedelenir
- BT sorgulanır
Bu yüzden yedekleme, yönetsel sahipliği olan bir süreçtir.
Sonuç: Yedek Var Sanmak Yetmez
BT’de asıl güven veren cümle şudur:
“Yedeğimizi geri döndürdük ve çalıştığını gördük.”
Bunun dışındaki her ifade, kriz gelene kadar süren bir rahatlıktır.
Merhaba. Bu platform, benim dijital not defterim ve kişisel bilgi arşivimdir



Yorum gönder